Kiến thức cơ bản về đám cháy, nổ

kiến thức cơ bản về đám cháy

Ngày nay, cháy được coi một hiện tượng rất quen thuộc và phổ biến trong đời sống của con người, thường được con người quan tâm nghiên cứu để ứng dụng lợi ích của nó phục vụ cho cuộc sống đồng thời hạn chế những thiệt hại do nó gây ra. Vậy các bạn đã hiểu thực sự về đám cháy? Sau đây https://nguyengiaphat.vn sẽ thông tin cho các bạn một số kiến thức cơ bản về đám cháy, nổ để chúng ta cùng nắm và biết cách phòng ngừa cháy một cách hiệu quả nhé.

kiến thức cơ bản về đám cháy

Trước tiên, chúng ta cùng tìm hiểu về sự cháy

Theo Từ điển Bách khoa Công an nhân dân Việt Nam năm 2005 thì cháy được hiểu là: “Phản ứng ôxy hoá có kèm theo toả nhiệt và phát sáng. Sự cháy chỉ xảy ra khi có đầy đủ các điều kiện cháy, đó là sự kết hợp giữa chất cháy, chất ôxy hoá (thường là ôxy trong không khí) và nguồn gây cháy”.

Trong TCVN 5303:1990 An toàn cháy – thuật ngữ và định nghĩa, nêu rõ: “Sự cháy là phản ứng ôxy hoá, toả nhiệt và phát sáng”. Như vậy, xét về bản chất, cháy là một phản ứng hoá học giữa các chất cháy với ôxy của không khí hoặc với một chất ôxy hoá khác kèm theo sự toả nhiệt và phát sáng. Nghiên cứu về sự cháy cho thấy rằng, sự cháy muốn xảy ra và tồn tại phải có đủ 3 yếu tố, đó là chất cháy, chất ôxy hóa và nguồn nhiệt. Trong đó chất cháy và chất ôxy hóa đóng vai trò là những chất tham gia phản ứng còn nguồn nhiệt là tác nhân cung cấp năng lượng cho phản ứng cháy xảy ra.

Nói tóm lại, chúng ta có hiểu một cách đơn giản về cháy đó là: “Cháy là một phản ứng hóa học có tỏa nhiệt và phát ra ánh sáng” và có 3 dấu hiệu đặc trưng đó là:

  • Có phản ứng hóa học.
  • Có tỏa nhiệt.
  • Phát ra ánh sáng.

Chúng ta gọi là cháy chỉ những khi ta thấy có đầy đủ 3 dấu hiệu sau trên thì đó là sự cháy, còn lại thiếu một trong những dấu hiệu này thì không phải là sự cháy.

Tiếp theo chúng ta cùng tìm hiểu về nổ

Nổ là một quá trình tăng lên đột ngột của một loại vật chất thành thể tích lớn hơn rất nhiều lần thể tích ban đầu (tới hơn 15.000 lần) dẫn đến sự vượt áp, đồng thời giải phóng ra năng lượng cực lớn và nhiệt độ rất cao. Sự đột ngột giải phóng năng lượng có thể được tạo thành từ việc đốt cháy, từ một quá trình cơ khí hay từ một quá trình phản ứng hóa học. Thông thường người ta chỉ đề cập đến vụ nổ theo khía cạnh là quá trình tạo bởi một chất nổ hóa học.

Căn cứ vào tính chất nổ, người ta chia thành 2 loại nổ chính đó là: nổ lý học và nổ hóa học.

Nổ lý học: Là nổ do áp xuất trong một thể tích tăng lên quá cao thể tích đó không chịu được áp lực lớn nên bị nổ (như nổ xăm lốp xe khi bị bơm quá căng, nổ nồi hơi các thiết bị áp ực khác…)

Nổ hóa học: Là hiện tượng cháy xảy ra với tốc độ nhanh làm hỗn hợp khí xung quanh giãn nở đột biến sinh công gây nổ.

Những điều kiện cần và đủ để tạo thành một đám cháy

Theo định nghĩa về đám cháy nêu trên thì để hình thành nên một đám cháy phải cần có đủ 3 yếu tố sau đây:

  • Chất cháy.
  • Ôxy.
  • Nguồn nhiệt.

Khi có đủ 3 yếu tố nói trên thì sự cháy vẫn chưa xuất hiện được mà cần phải có 3 điều kiện sau đây thì sự cháy mới có thể xuất hiện. Đó là:

  • Nồng độ ôxy phải lớn hơn: 14%.
  • Nguồn nhiệt phải đạt tới giới hạn bắt cháy của chất cháy.
  • Thời gian tiếp xúc của 3 yếu tố đủ để xuất hiện sự cháy.

Như vậy: bản chất của sự cháy được hình thành nhờ có đủ 3 yếu tố và 3 điều kiện nói trên. Cũng theo bản chất này, chúng ta muốn phòng ngừa không để xảy ra cháy và dập tắt được sự cháy thì chỉ cần sử dụng nguyên lý loại bỏ một trong những yếu tố tạo thành sự cháy thế là xong.

– Về vật cháy là cả thế giới vật chất hết sức đa dạng phong phú và tồn tại ở 3 trạng thái rắn, lỏng, khí, chất cháy là chất có khả năng tiếp tục cháy sau khi đã tách khỏi nguồn nhiệt.

– Về ôxy: Ôxy là chất khí không cháy được nhưng nó là dưỡng khí cần thiết, không có ôxy thì không sinh ra sự cháy được. Ôxy chiếm tỉ lệ 21% trong không khí nếu ôxy giảm xuống nhỏ hơn 14% thì hầu hết các chất cháy không duy trì được sự cháy nữa, trừ 1 số ít chất đặc biệt cháy được trong điều kiện nghèo ôxy (như: hydro và mêtan còn 5% ôxy vẫn cháy được.).

– Nguồn lửa hay nguồn nhiệt: nguồn lửa nguồn nhiệt gây cháy thường xuất phát từ các nguồn gốc:

  • Điện năng biến thành nhiệt năng (do các nguyên nhân quá tải, nghẽn mạch, gia nhiệt, hồ quang, tĩnh điện).
  • Phản ứng hóa học sinh nhiệt dẫn tới cháy.
  • Ma sát ( cơ năng biến thành nhiệt năng)
  • Ngọn lửa trần, nhiệt trần ( nguồn lửa, nguồn nhiệt ở trạng thái mở như điếu thuốc, ngọn đèn, hàn xì khô).
  • Thiên nhiên sét, nhiệt mặt trời.

kiến thức cơ bản về đám cháy

Vậy thế nào là đám cháy và các dấu hiệu nhận biết đám cháy?

Trước tiên chúng ta cùng tìm hiểu đám cháy là gì?

Đám cháy được hiểu là sự cháy xảy ra ngoài sự kiểm soát của con người, gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng và tài sản của con người..

Các dấu hiệu để nhận biết một đám cháy

Thông thường có 3 dấu hiệu cơ bản để nhận biết được đám cháy. Đó là:

  • Mùi vị sản phẩm cháy được hình thành do sự cháy không hoàn toàn của chất chý tạo nên, do đó sản phẩm cháy của chất nào thì mang mùi vị đặc trưng của chất đó.
  • Khói: khói là sản phẩm của sự cháy, sinh ra từ các chất cháy khác nhau nên có màu sắc khác nhau màu sắc của khói phụ htuộc vào điều kiện cháy đủ không khí hoặc thiếu không khí.
  • Ánh lửa và tiếng nổ là biểu hiện đặc trưng của phản ứng cháy từ sự phát sáng của ngọn lửa mà phát hiện được cháy. Hoặc sự cháy xảy ra gây nổ và phát hiện được cháy.

Từ các dấu hiệu của đám cháy giúp ta phát hiện được đám cháy phán đoán được loại chất cháy để có biện pháp sử dụng phương tiện thiết bị kỹ thuật chữa cháy cho phù hợp đạt hiệu quả cao.

Phân loại đám cháy

Căn cứ vào trạng thái của chất cháy, đám cháy được phân thành các loại như sau:

  • Chất cháy rắn: Ký hiệu A
  • Chất cháy lỏng: Ký hiệu B
  • Chất cháy khí: Ký hiệu C
  • Chất cháy kim loại: Ký hiệu D
  • Cháy điện: Ký hiệu E

Phân loại đám cháy và quy ước, ký hiệu đám cháy để sản xuất thiết bị, phương tiện chữa cháy và sử dụng phương tiện chữa cháy đúng với từng loại đám cháy (trên các bình chữa cháy ghi ký hiệu chữ gì thì sử dụng chữ được những loại đám cháy đó).

Hoạt động phòng cháy và hoạt động chữa cháy tuy là hai khái niệm có nội hàm khác nhau nhưng lại có quan hệ chặt chẽ với nhau, tạo nên một chỉnh thể thống nhất trong phương châm: tích cực, chủ động trong phòng ngừa và chuẩn bị sẵn sàng dập tắt đám cháy khi có cháy xảy ra. Vì vậy, có thể khái quát khái niệm chung về công tác phòng cháy chữa cháy là tổng hợp các biện pháp, giải pháp về tổ chức, chiến thuật và kỹ thuật nhằm loại trừ hoặc hạn chế nguyên nhân, điều kiện gây cháy; tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động lực lượng, phương tiện để chủ động cứu người, cứu tài sản, chống cháy lan và chữa cháy kịp thời, có hiệu quả khi có cháy xảy ra.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *