Bình chữa cháy toàn tập

bình chữa cháy

Nội dung

Bình chữa cháy toàn tập
5 (100%) 4 votes

Như chúng ta đã biết, đời sống xã hội ngày càng phát triển, mức sống của người dân được nâng cao rõ rệt, bên cạnh đó các khu đô thị, trung tâm thương mại, nhà cao tầng,… liên tục mục lên, đặc biệt là ở các thành phố lớn; Đây là một tín hiệu đáng mừng nhưng theo đó luôn tiềm tàng những nguy cơ gây nguy hiểm đến tính mạng người dân đặc biệt là công tác đảm bảo phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ kéo. Chính vì điều này, việc đảm bảo an toàn phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ luôn phải được quan tâm từ các cấp, các ngành và toàn thể người dân.

Để góp phần giúp các bạn nắm rõ những kiến thức cơ bản, cần thiết về công tác đảm bảo an toàn phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Sau đây, Nguyễn Gia Phát xin chia sẻ toàn tập những kiến thức về bình chữa cháy (có người còn gọi là bình cứu hỏa cũng chẳng sao) để các bạn tham khảo.

Trước tiên chúng ta cùng tìm hiểu về tầm quan trọng của bình chữa cháy

Bạn biết đấy, cháy không phụ thuộc vào không gian và thời gian (cháy xảy ra ở khắp mọi nơi và cũng không báo trước là cháy lúc nào). Cháy chủ yếu do con người gây ra, quần chúng nhân dân, cán bộ công nhân viên là những người phát hiện ra cháy và chữa cháy ở giai đoạn đầu tiên. Chính vì thế mà chữa cháy ở giai đoạn ban đầu khi đám cháy mới phát sinh, chưa phát triển,  diện tích còn nhỏ là hiệu quả nhất.

Chữa cháy ở giai đoạn này được thực hiện bởi con người và những phương tiện chữa cháy tại chỗ (những phương tiện thường được trang bị tại chỗ chính là bình chữa cháy, bao tải, cát, và các vật dụng có sẵn như nước,…). Bình chữa cháy là 1 loại phương tiện chữa cháy ban đầu được trang bị tại chỗ có hiệu quả dập cháy và độ tin cậy cao, giá thành rẻ hơn so với trang bị nguyên một hệ thống chữa cháy; hơn nữa bình chữa cháy dễ bảo quản, dễ kiểm tra và dễ sử dụng.

Khi nghiên cứu về quá trình phát triển của đám cháy, chúng ta thấy quá trình diễn biến của đám cháy rất phức tạp, trải qua nhiều giai đoạn khác nhau, từ cháy nhỏ đến cháy lớn, từ đơn giản đến phức tạp,… Nếu không được dập tắt kịp thời, thì dù mới phát sinh đám cháy nhỏ cũng sẽ trở thành đám cháy lớn, gây khó khăn cho việc cứu chữa, gây thiệt hại nghiêm trọng về tính mạng, tài sản, môi trường,…

Qua nghiên cứu quá trình phát triển của đám cháy, người ta nhận thấy rằng chữa cháy ở giai đoạn ban đầu – khi đám cháy mới phát sinh, chưa phát triển, diện tích còn nhỏ là hiệu quả nhất. Do các đám cháy xảy ra hầu như không phụ thuộc vào không gian và thời gian vì vậy việc chữa cháy ở giai đoạn này được thực hiện chủ yếu bởi lực lượng và phương tiện chữa cháy tại chỗ.

Bình chữa cháy là loại phương tiện chữa cháy ban đầu, được trang bị tại chỗ, có hiệu quả khi chữa các đám cháy mới phát sinh, chưa phát triển, có diện tích nhỏ. Bình chữa cháy là phương tiện chữa cháy có độ tin cậy cao, dễ bảo quản, kiểm tra và thao tác sử dụng đơn giản. Hiện nay, bình chữa cháy có nhiều loại với các đặc điểm kỹ thuật khác nhau được sử dụng rất phổ biến trong các nhà, công trình và các phương tiện giao thông cơ giới có nguy hiểm cháy nổ. Bình chữa cháy còn là phương tiện chữa cháy hữu hiệu đối với một số cơ sở khi chưa có đủ điều kiện để lắp đặt các hệ thống chữa cháy.

So với các loại phương tiện chữa cháy thô sơ được trang bị tại chỗ như: xô nước, chăn, cát, gầu, câu liêm… thì sử dụng bình chữa cháy đem lại hiệu quả cao.

Để sử dụng bình chữa cháy an toàn, đạt hiệu quả cao, đòi hỏi mỗi cán bộ chiến sĩ PCCC cũng như công nhân lao động và người dân phải nắm chắc cấu tạo, nguyên lý làm việc, thông số kỹ thuật, tác dụng chữa cháy, ứng dụng chữa cháy, cách bảo quản, kiểm tra và sử dụng các loại bình chữa cháy. Trên cơ sở đó, biết thực hành thao tác và hướng dẫn cho người khác thực hiện theo.

bình chữa cháy

Cách lựa chọn bình chữa cháy phù hợp với nhu cầu sử dụng

Trước khi chọn bình chữa, điều quan trọng là phải biết bản chất của chất chữa cháy ở trong bình, ai sẽ sử dụng bình chữa cháy, không gian, môi trường mà bình chữa sẽ được đặt và hóa chất nào có trong khu vực sẽ phản ứng bất lợi với chất chữa cháy có trong bình.

Khi lựa chọn bình chữa cháy, ta nên xem xét liệu nó có hiệu quả đối với từng vụ cháy cụ thể, mặc dù nó dễ dàng sử dụng cũng như bảo trì. Cho đến nay, xem xét quan trọng nhất khi lựa chọn bình chữa cháy phù hợp là bản chất của khu vực cần được bảo vệ. Tiêu chuẩn để lựa chọn bình chữa cháy phù hợp sử dụng cho các khu vực cần bảo vệ người ta thường áp dụng theo phân loại đám cháy. (Các đám cháy được phân loại theo các loại A, B, C, D và K), cụ thể:

– Loại A: Đám cháy của vật liệu rắn, thường là chất hữu cơ, trong đó sự cháy thường diễn ra cùng với sự tạo than hồng, các chất cháy như: gỗ, vải, giấy, cao su,….

– Loại B: Đám cháy của các chất lỏng hoặc chất rắn hóa lỏng được chẳng hạn các đám cháy như: mỡ bôi trơn, dầu hỏa, dầu, sơn, dung môi, sơn mài, rượu, và các loại khí dễ cháy.

– Loại C: Đám cháy của các chất khí như: gas

– Loại D: Đám cháy của kim loại dễ cháy như: magiê, titan, zirconi, natri, lithium và kali.

– Loại K: Đám cháy trong nhà bếp (hoặc liên quan đến môi trường nấu ăn dễ cháy) như: rau, dầu động vật, chất béo,…

Tại Việt Nam hiện đang áp dụng phân loại đám cháy theo 4 loại đó là A, B, C và D kể trên.

Bình chữa cháy được phân loại để sử dụng trên một hoặc nhiều loại đám cháy. Ngoài ra, việc lựa chọn bình chữa cháy cũng dựa trên mối nguy hiểm tương đối trong một khu vực khác nhau tùy theo diện tích, tải trọng hoặc số lượng chất dễ cháy mà nó chứa. Các nhà nghiên cứu phân đám cháy thành ba loại mối nguy hiểm.

– Mối nguy hiểm nhẹ hoặc thấp tồn tại khi có ít chất dễ cháy như những khu vực: văn phòng, nhà thờ, phòng học, hội trường, …

– Mối nguy hiểm bình thường hoặc vừa phải tồn tại khi các chất dễ cháy hiện tại là đáng kể trong tự nhiên hoặc nơi có một lượng nhỏ chất dễ cháy có khả năng tăng trưởng cháy nhanh. Ví dụ như các khu vực trưng bày các sản phẩm, nhà để xe. Một số văn phòng, trường học, v.v. có thể chứa đủ lượng vật liệu dễ cháy để được xếp vào loại nguy hiểm thông thường.

– Nguy hiểm cao tồn tại ở những khu vực có số lượng đáng kể các chất dễ cháy tại chỗ có tính chất hoặc môi trường có thể hỗ trợ làm đám cháy xảy ra nhanh và kích thước lửa lớn, chẳng hạn như khu vực chế biến gỗ, khu vực phục vụ máy bay và kho chứa chất dễ cháy…

Loại nguy hiểm là một yếu tố quan trọng khi lựa chọn bình chữa cháy. Ví dụ, bình chữa nước 2½ gal (9.5 L) với xếp hạng 2-A chỉ phù hợp ở các khu vực có nguy cơ thấp và trung bình. Trong khu vực nguy hiểm cao, bình chữa cháy có xếp hạng tối thiểu 4-A là cần thiết.  Bình chữa cháy loại A thường được sử dụng trong các tòa nhà. Trong số các tác nhân được xếp loại sử dụng là nước, dòng nạp, tạo bọt dạng dung dịch nước (AFFF), bọt tạo màng fluoroprotein (FFFP), đa năng (hóa chất khô amoni-phosphate-base), và halogen hóa. Do các vấn đề môi trường liên quan nên halon ít được sử dụng, hầu như chúng không còn được sản xuất và sử dụng không được khuyến khích ngoại trừ trong các trường hợp cụ thể. Bình chữa cháy có chứa các tác nhân halogen hóa gọi là halocarbons đã được giới thiệu để thay thế bình chữa cháy halon.

Các loại bình chữa cháy loại A, B, C, D hay K đôi khi không phải là loại duy nhất cần thiết phải trang bị để bảo vệ trong một khu vực nhất định. Có thể ở trong một tòa nhà , từng khu vực có thể sử dụng các loại bình chữa cháy khác nhau (cái chúng ta cần quan tâm ở đây là chất cháy), ví dụ như: Trong bệnh viện, có nhu cầu chung đối với bình chữa loại A được trang bị trong phòng khám, hành lang và văn phòng, nhưng loại B, C thì nên được đặt trong phòng thí nghiệm, phòng máy phát điện, và khu vực chứa các loại thuốc. Tóm lại, bình chữa trong bất kỳ khu vực nào cũng phải tương ứng với các mối nguy hiểm của khu vực đó.

Các điều kiện khác có thể ảnh hưởng đến hiệu suất bình chữa cháy là ánh sang trực tiếp từ mặt trời, tuyết, mưa, … và các chất ăn mòn. Nếu bình chữa bắt buộc phải được đặt ngoài trời, hãy lắp đặt chúng trong tủ hoặc khu vực có mái che hoặc đặt nắp bảo vệ lên bình, điều này sẽ giúp ngăn ngừa hư hỏn và kéo dài tuổi thọ sử dụng bình.

bình chữa cháy

Những yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn trang bị bình chữa cháy

1. Yếu tố con người

Trước khi lựa chọn được bình chữa cháy, cần cân nhắc ai sẽ sử dụng chúng. Cần đánh giá một cách tổng thể những người có thể sử dụng được bình chữa cháy trong công ty, nhà xưởng hay văn phòng của bạn, đánh giá từ yếu tố tâm lý, sức khỏe và phản ứng khi có vụ việc xảy ra và điều quan trọng là những người này phải được thường xuyên được huấn luyện nghiệp vụ sử dụng các loại bình chữa cháy nói riêng và các loại trang thiết bị phòng cháy chữa cháy nói chung được trang cấp tại khu vực làm việc. Phản ứng cảm xúc của mỗi người khi có hỏa hoạn xảy ra đều khác nhau và sẽ ảnh hưởng rất lớn đến việc chữa cháy nếu người đó không thuần thục các sử dụng bình chữa do đó, việc các nhân viên của bạn được đào tạo sử dụng các loại trang thiết bị phòng cháy chữa cháy là điều rất quan trọng.

Ngoài ra, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của người sử dụng cũng như những người xung quanh luôn phải được cân nhắc khi lựa chọn trang bị bình chữa cháy. Các nhà sản xuất thường cung cấp và cảnh báo bằng nhãn thận trọng trên bình chữa cháy có thể gây độc khi sử dụng, đôi khi sự nguy hiểm không nằm trong bình chữa cháy mà môi trường xung quanh sẽ là tác nhân gây nguy hiểm đến sức khỏe con người khi sử dụng. Do đó, cần có các biện pháp bảo vệ hữu ích như đăng các biển cảnh báo tại khu vực để bình chữa cháy hay lắp các hệ thống thông gió đặc biệt hoặc cung cấp hệ thống oxy, khí thở khép kín cho những người làm việc tại đó.

2. Yếu tố môi trường, tính chất vật lý

Một yếu tố khác ảnh hưởng đến việc lựa chọn bình chữa cháy là môi trường tại khu vực sẽ trang bị bình chữa cháy. Bình chữa cháy sẽ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ khắc nghiệt như ánh nắng trực tiếp từ mặt trời, mưa hay các chất ăn mòn có trong môi trường đặt bình bình chữa cháy.

Các chất ăn mòn có thể khiến bình chữa hư hỏng hoặc làm giảm hiệu năng sử dụng, mỗi loại bình có khả năng chịu đựng ở những môi trường khác nhau.

Và điều quan trọng không kém đó là, mặc dù các cơ sở đã quan tâm trang bị những bình chữa cháy đảm bảo theo yêu cầu nhưng chúng phải được thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng theo định kỳ để đảm bảo bình chữa cháy luôn trong tình trạng sử dụng tốt nhất.

Phân loại bình chữa cháy

1. Phân loại theo trạng thái của bình chữa cháy (chất chữa cháy có trong bình)

– Bình chữa cháy dạng bột: Được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay. Dùng khí đẩy để đẩy chất chữa cháy (bột) ra ngoài. Có các loại:MF, MFZ, MFZL, MFZT, PG, LP, Angus, Tyco, Ansul-Senty….

  • Bình bột loại ABC: Bột Amonium sulphate (NH4)2SO4 + phụ gia
  • Bình bột loại BC: Bột Cacbonnate Sodium NaHCO3 = phụ gia

– Bình chữa cháy dạng lỏng: Nước + phụ gia.

– Bình chữa cháy dạng khí: Chủ yếu là đioxitcacbon (CO2), sau đó là N2, Ar, FM, He…. Có các loại sau: MT, CDE, MTT, OY, GS^X, TYPE…

– Bình chữa cháy dạng bọt.

  • Bọt hóa học: AB
  • Bọt hòa không khí: BB-5, BB-10, BB-100

– Bình chữa cháy dạng Xon khí.

2. Phân loại theo nhà sản xuất

– Trung quốc: MF, MFZ, MFZL, MFZT, CDE, MT…

– Liên Xô (Nga): OY, OA…

– Ba Lan: GS^X

– Anh: Chubb, Angus

– Mỹ: MIL, Ansul

– Nhật: Type, Morita, YC

– Hàn Quốc: Woosung, Tyco

– Ngoài ra, còn có các nước khác như: Indonesia, Singapore…

3. Phân loại theo kiểu dáng

Để phân loại bình chữa cháy, ngoài những dạng phân loại nêu trên thì người ta cũng phân loại bình chữa cháy theo những dạng sau:

– Bình xách tay: MF, MFZ, MT, GS6X..

– Bình xe đẩy: MF(Z)T25, MF(Z)T35, MTT25,MTT35, Oy20…

– Bình kiểu treo: ZYW

– Kiểu trang trí lọ hoa, quả cầu:….

bình chữa cháy

Cấu tạo – Nguyên lý làm việc của bình chữa cháy dạng bột

1. Loại có bình khí đẩy riêng (MF): cấu tạo gồm:

– Cụm van – Quai xách.
– Chốt hãm – Kẹp chì.
– Đại ốc cụm van.
– Ống dẫn bột.
– Ống dẫn khí đẩy.
– Bột.
– Thân bình.
– Bình khí đẩy.
– Đai ốc vòi.
– Vòi.
– Gài vòi.
– Loa phun.

2. Loai khí đẩy chung (MFZL)

– Cụm van – Quai xách.
– Chốt hãm – Kẹp chì.
– Đại ốc cụm van.
– Ống dẫn bột.
– Ống dẫn khí đẩy.
– Bột.
– Thân bình.
– Áp kế.
– Đai ốc vòi.
– Vòi.
– Gài vòi.
– Loa phun.

Cơ chế dập cháy, tác dụng của chất chữa cháy bột

Chất chữa cháy chủ yếu là bột, ngoài ra khí đẩy nito cũng trợ giúp một phần quá trình dập cháy

– tác dụng kìm hãm của phản ứng cháy (chủ yếu).
– tác dụng cách ly.
– Tác dụng làm lạnh.
– Tác dụng làm loãng.

Phạm vi sử dụng của bình chữa cháy dạng bột

– Với loại bình bột ABC dùng để dập hầu hết các loại đám cháy chất rắn, lỏng, khí
– với loại bình bột BC cũng có thể dập hầu hết các loại đám cháy chất lỏng, khí; tuy nhiên đối với đám cháy chất rắn hiệu quả không cao.
– dập đám cháy thiết bị điện có điện lu tới 380V mà không cần cắt điện.
– Không nên bố trí dùng bình bột để dập các đám thiết bị có độ chính xác cao, đồ vật quý.

Cách bảo quản bình chữa cháy bột

– Để nơi dễ thấy, dễ lấy thuận tiện cho việc chữa cháy và không ảnh hưởng đến lối và đường thoát nạn.

– Để trong hộp chôn trong tường, treo trên tường và hành lang, để trên bàn, nóc tủ,…

– Để bình đứng, ở nơi thoáng mát. Không để bình ở những nơi có nhiệt độ nằm ngoài giới hạn nhiệt độ ghi trên bình, hoặc đặt ở nơi có nhiệt độ cao tỏa ra từ các nguồn nhiệt hay các thiết bị sinh nhiệt, tránh ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp. Nếu để ngoài nhà phải có mái che.

– Khí di chuyển cần nhẹ nhàng, tránh va đập mạnh.

Cách kiểm tra bình cứu hỏa dạng bột

– Phải kiểm tra bình trước khi đưa vào sử dụng, trong quá trình sử dụng phải thường xuyên kiểm tra bình theo quy định của nhà sản xuất hoặc kiểm tra theo định kỳ ít nhất 1 tháng/lần nhằm:

  • Xem bình chữa cháy có được đặt đúng quy định hay không;
  • Xem bình chữa cháy có bị che khuất! Nhãn mác hướng dẫn cách sử dụng quay ra bên ngoài!
  • Nhìn áp kế để theo dõi áp lực khí đẩy trong bình. Cân và ghi lại trọng lượng bình để đối chiếu với trọng lượng ban đầu. Nếu có hao hụt phải nạp lại.

– Kiểm tra sự thông suốt của vòi phun, không để vòi phun bị gập, gãy hoặc vỡ. Nếu vòi phun bị lỏng phải siết chặt vào cụm van.

– Trước mỗi lần nạp khí hoặc sau 5 năm sử dụng, vỏ bình phải được kiểm tra thủy lực. Sau khi đạt yêu cầu mới được phép sử dụng (tối thiểu là 3MPa) (Theo TCVN 7435–2:2004 – ISO 11602-2:2000 Phòng cháy, chữa cháy – Bình chữa cháy xách tay và xe đẩy chữa cháy).

Cách sử dụng bình cứu hỏa loại bột

Khi có cháy xảy ra, nhanh chóng đến vị trí đặt bình chữa cháy, xách bình đến đám cháy, trên đường xách bình phải lắc xóc bình cho bột trong bình tơi ra. Khi đến gần đám cháy cách đám cháy khoảng 4 – 1,5m thì dừng lại rồi rút chốt, chọn đầu hướng gió, hướng loa phun vào gốc lửa và bóp van, vừa phun vừa tiến lại gần. Khi lửa tắt hẳn mới ngừng phun.

Sau khi giật kẹp chì, rút chốt và bóp van, van một chiều sẽ được mở ra. Dưới áp lực của khí đẩy trong bình cùng khả năng linh động của bột, bột sẽ được khí đẩy ra ngoài qua ống xiphông, qua cụm van, qua vòi phun đến loa phun phun vào đám cháy.

Chú ý:

– Đọc kỹ hướng dẫn, nắm rõ tính năng, tác động của từng loại bình để bố trí chữa các đám cháy cho phù hợp.

– Tùy từng loại đám cháy mà chọn vị trí và khoảng cách đứng phun cho phù hợp. Khi phun phải đứng đầu hướng gió (đối với đám cháy ngoài_, đứng gần cửa ra vào (đối với đám cháy trong).

– Khi bóp van phải dứt khoát, không được ngừng phun khi đám cháy chưa được dập tắt.

– Khi phun phải giữ bình ở tư thế thẳng đứng.

– Đối với các đám cháy chất lỏng, phải phun bao phủ lên bề mặt, tránh phun xục trực tiếp xuống chất lỏng làm chúng bắn ra ngoài gây cháy lan.

– Bình bột chữa cháy đã qua sử dụng (dù ít hay nhiều) cũng phải nạp lại. Bình đã qua sử dụng phải để riêng tránh nhầm lẫn.

– Đối với bình bột chữa cháy loại xe đẩy, tốt nhất cần hai người sử dụng: mở van bình trước, sau đó bóp van ở lăng phun.

Những điều cần lưu ý

– Khi phun phải đứng ở đầu hướng gió (Cháy ngoài); đứng gần cửa ra vào (cháy trong).

– Khi phun phải tắt hẳn mới ngừng phun.

– Khi dập tắt các đám cháy chất lỏng phải phun bao phủ lên bề mặt cháy tránh phun trực tiếp xuống chất lỏng đề phòng chúng bắn ra ngoài cháy to hơn.

– Khi phun, tùy thuộc vào từng đám cháy và lượng khí lớn đẩy còn lại trong bình mà chọn vị trí, khoảng cách đứng phun cho phù hợp.

– Khi phun giữ bình ở tư thế thẳng đứng.

– Bình chữa cháy đã qua sử dụng cần để riêng tránh nhầm lẫn.

– Đọc kỹ hướng dẫn, nắm chắc tính năng của từng loại bình đển bố trí dập đám cháy sao cho phù hợp.

binh chua chay co2

Cấu tạo – Nguyên lý làm việc bình chữa cháy khí CO2

Ở nước ta, hiện nay sử dụng các loại bình chữa cháy bằng khí CO2 của Trung Quốc, Nga, Ba Lan, Tiệp Khắc (cũ). Trong đó bình chữa cháy CO2 của Trung Quốc (MT) và Nga (OY) được sử dụng khá phổ biến hiện nay.

1. Cấu tạo chung của bình chữa cháy khí CO2

– Vỏ bình làm bằng thép đặc, hình trụ đứng, phía bên ngoài thường được sơn màu đỏ, màu nhũ trắng hoặc màu khác tùy theo các nước sản xuất, trên vỏ có dán nhãn mác ghi các thông số, đặc điểm, kỹ thuật của bình như tên bình chữa cháy, ký hiệu bình, thành phần chất chữa cháy có bên trong bình, cách sử dụng, ứng dụng chữa cháy, cách bảo quản và tên địa chỉ của hãng sản xuất.

– Phía trên thân bình là cụm van. Cụm van thường được làm bằng hợp kim đồng. Cụm van có cấu tạo kiểu van vặn một chiều (bình của Nga, Ba Lan…) hay kiểu van lò xo nén một chiều thường đóng, có cò bóp phía trên – cò bóp cũng đồng thời là tay xách (bình của Trung Quốc, Nhật Bản…)

– Gắn với cụm van ở phía trong bình là xiphông bằng nhựa dùng để xã khí CO2 ra ngoài khi chữa cháy.

– Ở trên cụm van có gắn van an toàn, van an toàn làm việc khi áp suất trong bình tăng quá mức quy định. Van sẽ xã khí ra ngoài đảm bảo an toàn.

– Loa phun làm bằng kim loại, nhựa hoặc cao su; kích cỡ tùy thuộc từng loại bình và thường to hơn so với bình bột chữa cháy. Vòi phun thường được làm bằng nhựa cứng hoặc hợp kim đồng. Gắn giữa vòi phun và loa phun là khớp nối tay cầm được làm bằng gỗ hoặc nhựa cách nhiệt.

– Giữa tay xách và van bóp là chốt hãm có kẹp chì của nhà sản xuất để bảo vệ chất chữa cháy ở trong bình.

– Chất chữa cháy trong bình là khí CO2 được nén dưới P = 140-145at.

Hiện nay, ngoài việc sử dụng các bình chữa cháy CO2 loại xách tay ở Việt Nam còn sử dụng loại bình chữa cháy CO2  xe đẩy. Phổ biến nhất là loại xe đẩy của Trung Quốc loại MTT. Do có trọng lượng lớn nên bình được gắn vào một giá đẩy gồm hai bánh xe có thể di chuyển dễ dàng. Cụm van của bình có cấu tạo kiểu van vặn.

2. Thông số kỹ thuật

Tính năng kỹ thuật

Loại bình – Ký hiệu

OY-2

OY-5

OY-8

Loại bình CO2 dạng

Xách tay Xách tay Xách tay

Thể tích bình, lít

2

5

8

Áp suất, kG-cm2 Khi làm việc ở 200C

60

60

60

Kiểm tra bình

255

255

255

Van an toàn làm việc

140¸180

160¸190

160¸190

Tầm phun xa, m

≤ 1,5

≤ 2

≤ 3,5

Thời gian chữa cháy có hiệu quả, s

30 50

50

Đường kính bình, mm

108 104

140

Chiều cao bình, mm

440

530

755

Chiều rộng miệng loa phun, mm

185

230

225

Khối lượng CO2 nạp vào bình, kg

1,45

3,55

5,6

Khối lượng bình không có CO2 và dây treo, kg

5

10,5

15

Khối lượng bình có CO2 và dây treo, kg

7 15

20

3. Cấu tạo của bình chữa cháy khí CO2 loại van bóp

– Cụm van – Quai xách.
– Chốt hãm – Kẹp chì.
– Đại ốc vòi.
– Van an toàn.
– Đai óc cụm van.
– Ống dẫn trong.
– CO2.
– Thân bình.
– Vòi.
– Tay cầm phun.
– Gài vòi.
– Loa phun.

4. Cấu tạo của bình chữa cháy khí CO2 loại van vặn

– Văn vặn.
– Kẹp Chì.
– Đai ốc vòi.
– Van an toàn.
– Đai ốc cụm van.
– Ống dẫn trong.
– Chất chữa cháy CO2.
– Thân bình.
– Vòi.
– Tay cầm phun.
– Gài vòi.
– Loa phun.
– Tay xách.
– Cụm van.

Tác dụng của chất chữa cháy CO2

– Tác dụng chữa cháy cơ bản của CO2 là tác dụng làm loãng: khi phun khí CO2 vào vùng cháy nó có tác dụng làm loãng nồng độ hơi khí cháy trong vùng cháy bên cạnh đó nó còn làm giảm nồng độ oxy có trong một đơn vị thể tích hỗn hợp xuống thấp hơn giá trị duy trì sự cháy. Do vậy, sự cháy không được suy trì.

– Ngoài ra CO2 còn có tác dụng làm lạnh: Do CO2 trong bình ở thể lỏng, khi được phun ra ngoài chúng sẽ chuyển sang trạng thái khí và khi phun ra có nhiệt độ – 790C, đây là quá trình thu nhiệt. Do vậy chúng ta sẽ làm giảm nhiệt độ của vùng cháy nhưng đây chỉ là tác dụng phụ.

Phạm vị sử dụng bình chữa cháy CO2

– Bình khí chữa cháy là phương tiện chữa cháy dùng để dập tắt các đám cháy mới phát sinh có diện tích nhỏ. Bình khí chữa cháy được ứng dụng rộng rãi để dập tắt các đám cháy chất rắn; đám cháy chất lỏng, đám cháy chất khí, đám cháy điện, các thiết bị điện có điện áp <1000V.

– Bình khí chữa cháy dùng để dập tắt các đám cháy thiết bị điện tử hay đồ vật quý chúng không làm lưu lại dấu vết trên chất cháy, do vậy không làm hư hỏng thêm đồ vật

– Bình khí chữa cháy có hiệu quả khi chữa các đám cháy trong phòng, hầm, nơi kín khuất gió; không hiệu quả khi chữa cháy những đám cháy ngoài trời hay nơi thoáng gió vì CO2 khuếch tán nhanh trong không khí

– Không dùng bình khí CO2 để dập tắt các đám cháy than hay kim loại nóng đỏ vì CO2 sẽ bị phân hủy:

  • CO+ C = 2CO
  • CO + M = MO + CO
  • CO là khí độc và rất dễ nổ

Cách bảo quản bình cứu hỏa CO2

– Để nơi dễ lấy, dễ thấy, không ảnh hưởng đến lối và đường thoát nạn.

– Để bình ở nơi khô ráo thoáng mát, không để bình ở những nơi có nhiệt độ nằm ngoài giới hạn nhiệt độ ghi trên bình (tbảoquản = -10-550C), hoặc đặt ở nơi có nhiệt độ cao tỏa ra từ các nguồn nhiệt hay các thiết bị sinh nhiệt, tránh ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp. Nếu để ngoài nhà phải có mái che.

– Khi di chuyển bình tránh va đập mạnh.

Cách kiểm tra bình chữa cháy CO2

– Phải kiểm tra bình trước khi đưa vào sử dụng, trong quá trình sử dụng phải thường xuyên kiểm tra bình theo quy định của nhà sản xuất hoặc kiểm tra theo định kỳ ít nhất 1 tháng/lần nhằm:

  • Xem bình chữa cháy có được đặt đúng quy định hay không
  • Không bị chở ngại, dễ nhìn thấy và nhãn mác hướng dẫn cách sử dụng quay ra bên ngoài

– Cân và ghi trọng lượng bình để đối chiếu với trọng lượng ban đầu nếu lượng CO2 giảm quá ¼ thì phải nạp bổ sung.

– Kiểm tra sự thông suốt của vòi phun, không để vòi phun bị gập, gãy hoặc vỡ. Nếu vòi phun bị lỏng phải xiết chặt vào cụm van.

– Trước mỗi lần nạp mới và sau 5 năm sử dụng, vỏ bình phải được kiểm tra thủy lực. Sau khi đạt yêu cầu mới được phép sử dụng (tối thiểu 3Mpa, theo TCVN 7435-2:2004 – ISO 11602-2:2000 Phòng cháy chữa cháy – Bình chữa cháy xách tay và xe đẩy chữa cháy.

Cách sử dụng bình chữa cháy khí CO2

– Khi có cháy xảy ra, nhanh chóng đến vị trí đặt bình chữa cháy, xách bình đến đám cháy. Khi đến gần đám cháy thì dừng lại giật kẹp chì, rút chốt, chọn đầu hướng gió, hướng loa phun vào gốc lửa (càng gần gốc lửa càng tốt). Và bóp van hay vặn van (đối với loại bình có van vặn thì mở van) để khi tự phun ra. Khi lửa tắt hẳn mới ngừng phun.

– Sau khi giật chốt kẹp chì và bóp cụm tay xách van bóp hoặc vặn van, van một chiều sẽ được mở ra. Khí CO2 trong bình được nén trong bình với áp suất cao sẽ đi ra ngoài qua ống xiphong, qua cụm van, qua vòi phun đến loa phun phun vào đám cháy. Khi ra ngoài CO2 ở dạng lỏng sẽ chuyển thành dạng khí.

Chú ý:

– Đọc kỹ hướng dẫn, nắm rõ tính năng tác dụng của từng loại bình để bôs trí chữa các đám cháy cho phù hợp.

– Đối với từng loại đám cháy mà chọn vị trí và khoảng cách phun cho phù hợp. Khi phun phải đứng đầu hướng gió (đối với đám cháy ngoài), đứng gần cửa ra vào (đối với đám cháy trong).

– Khi bóp van phải dứt khoát, (Đối với van vặn phải mở hết van) không được ngừng phun khi đám cháy chưa được dập tắt.

– Đối với đám cháy chất lỏng, phỉa phun bao phủ lên bề mặt, tránh phun xục trực tiếp xuống chất lỏng làm chúng bắn ra ngoài gây cháy lan.

– Khi phun chỉ được cầm vào phần nhựa, gỗ, đề phòng bị bỏng lạnh.

– Bình chữa cháy đã qua sử dụng phải để riêng tránh nhầm lẫn.

– Đối với bình CO2 chữa cháy loại xe đẩy, tốt nhất cần 2 người sử dụng.

Những điều cần lưu ý

– Tuyệt đối không được sử dụng bình CO2 để dập các đám cháy kim loại và than nóng đỏ.

– Để phòng bỏng lạnh: chỉ được cầm vào phần nhựa, cao su trên vòi và loa phun.

– Tuy khí CO2 nguyên chất không dẫn điện nhưng do lẫn tạp chất khi nạp nên vẫn nên cắt điện trước khi phun hoặc dùng ủng, bao tay cắt điện.

– Các chú ý khác tương tự bình bột.

binh chua chay xe day

Cấu tạo – Nguyên lý làm việc của bình bột chữa cháy xe đẩy

Cấu tạo bình bột chữa cháy dạng xe đẩy

– Quai đẩy.
– Cụm van.
– Đại van.
– Van gạt.
– Các đai đỡ.
– Thân bình.
– Cuộn vòi.
– Vòi + lăng phun.
– Nhãn ghi kiểm tra.
– Đề can.
– Trục + Bánh xe.
– Chân đỡ.

Cơ chế dập cháy, tác dụng của chất chữa cháy

Chất chữa cháy chủ yếu là bột, ngoài ra khí đẩy nito cũng trợ giúp một phần quá trình dập cháy

– Tác dụng kìm hãm của phản ứng cháy (chủ yếu).
– Tác dụng cách ly.
– Tác dụng làm lạnh.
– Tác dụng làm loãng.

Phạm vi sử dụng của bình chữa cháy dạng xe đẩy

– Với loại bình bột ABC dùng để dập hầu hết các loại đám cháy chất rắn, lỏng, khí
– với loại bình bột BC cũng có thể dập hầu hết các loại đám cháy chất lỏng, khí; tuy nhiên đối với đám cháy chất rắn hiệu quả không cao.
– Dập đám cháy thiết bị điện có điện lu tới 380V mà không cần cắt điện.
– Không nên bố trí dùng bình bột để dập các đám thiết bị có độ chính xác cao, đồ vật quý.

Cách bảo quản bình chữa cháy dạng xe đẩy

– Để nơi dễ thấy, dễ lấy thuận tiện cho việc chữa cháy.
– Để trong hộp chôn trong tường.
– Treo trên tường và hành lang.
– Hoặc treo trên tường, để trên bàn, nóc tủ…
– Tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng, mưa, ẩm….
– Nếu để ngoài nhà phải có mái che.
– Tránh tiếp xúc trực tiếp với nhiệt độ cao, thiết bị rung động.
– Khí di chuyển cần nhẹ nhàng.

Cách kiểm tra bình cứu hỏa dạng xe đẩy

– Phải thường xuyên kiểm tra bình theo quy định của nhà sản xuất hoặc ít nhất 3 tháng/lần.
– Kiểm tra khí đẩy thông qua áp kế.
– Kiểm tra vòi, loa phun.

Cách sử dụng bình cứu hỏa loại xe đẩy

– Chuyển bình tới địa điểm cháy.
– lắc xóc vài lần nếu là khí đẩy chung (MFZ).
– giật chốt hãm kẹp chì.
– Chọn đầu hướng gió, hướng loa phun vào góc lữa.
– Giữ bình ở khoảng cách 4-1.5m tùy loại bình.
– Bóp van để bột chữa cháy phun ra.
– Khi khí yếu thì tiến lại gần và đưa loa phun qua lại để dập tắt hoàn toàn đám cháy.

Những điều cần lưu ý

– Khi phun phải đứng ở đầu hướng gió (Cháy ngoài); đứng gần cửa ra vào (cháy trong).
– Khi phun phải tắt hẳn mới ngừng phun.
– Khi dập tắt các đám cháy chất lỏng phải phun bao phủ lên bề mặt cháy tránh phun trực tiếp xuống chất lỏng đề phòng chúng bắn ra ngoài cháy to hơn.
– Khi phun, tùy thuộc vào từng đám cháy và lượng khí lớn đẩy còn lại trong bình mà chọn vị trí, khoảng cách đứng phun cho phù hợp.
– Khi phun giữ bình ở tư thế thẳng đứng.
– Bình chữa cháy đã qua sử dụng cần để riêng tránh nhầm lẫn.
– Đọc kỹ hướng dẫn, nắm chắc tính năng của từng loại bình đển bố trí dập đám cháy sao cho phù hợp.

qua cau chua chay

Cấu tạo – Nguyên lý làm việc bình bột chữa cháy tự động kiểu treo

– Ứng dụng sử dụng tốt ở những nơi có tính độc hại, không có người thường trực và có nguy cơ xảy ra cháy cao như: kho xăng dầu, kho hóa chất, trạm điện…

– Loại bình này dùng để bảo vệ cục bộ theo diện tích hoặc thể tích.

– Bình chữa cháy tự động bằng bột kiểu treo phổ biến nay có ký hiệu là ZYW (Trung Quốc).

Đặc điểm bình bột chữa cháy tự động kiểu treo

– Hình thức đẹp, giá thành rẻ hơn so với các thiết bị chữa cháy tự động khác; bảo quản, bảo dưỡng và lắp đặt đơn giản.

– Thời gian dập cháy nhanh, đối với các đám cháy xăng dầu thời gian này nhỏ hơn10s.

– Do đây là một dạng biến thể của bình chữa cháy MFZ nên nó có những ưu điểm của loại bình này. Ngoài ra do bình có gắn cảm ôn nên khi đạt đến một giá trị nhiệt độ nhất định, bột trong bình sẽ được phun ra.

Cách lắp đặt bình bột chữa cháy tự động kiểu treo

– Trước khi lắp đặt, kiểm tra bình (nhìn áp kế).

– Khi lắp đặt tránh va chạm là vỡ cảm ôn.

– Khi lắp đặt, bình có thể được treo giữa trần nhà hoặc treo phía trên trần giả, chỉ để lộ bộ cảm ôn – đầu phun ra ngoài. Không nên treo bình cao quá 3m.

– Không nên để diện tích, thể tích cần bảo vệ lớn hơn giá cho phép của bình.

– Đặt bình ở nơi có nhiệt độ không quá 450C, tránh ánh sáng mặt trời trực tiếp chiếu vào.

– Kiểm tra bình ít nhất 1 năm/lần.

Cấu tạo của bình bột chữa cháy kiểu treo

– Quai treo.

– Cụm van.

– Đại van.

– Đầu cảm biến.

– Các đai đỡ.

– Thân bình.

– Nhãn ghi kiểm tra.

– Đề can.

Cơ chế dập cháy, tác dụng của chất chữa cháy

Chất chữa cháy chủ yếu là bột, ngoài ra khí đẩy nito cũng trợ giúp một phần quá trình dập cháy

– Tác dụng kìm hãm của phản ứng cháy (chủ yếu).

– Tác dụng cách ly.

– Tác dụng làm lạnh.

– Tác dụng làm loãng.

Phạm vi sử dụng của bình chữa cháy dạng treo

– Với loại bình bột ABC dùng để dập hầu hết các loại đám cháy chất rắn, lỏng, khí.

– Với loại bình bột BC cũng có thể dập hầu hết các loại đám cháy chất lỏng, khí; tuy nhiên đối với đám cháy chất rắn hiệu quả không cao.

– Dập đám cháy thiết bị điện có điện lu tới 380V mà không cần cắt điện.

– Không nên bố trí dùng bình bột để dập các đám thiết bị có độ chính xác cao, đồ vật quý.

Cách bảo quản bình chữa cháy dạng treo

Bình chữa cháy loại treo được cố định trên tường và theo khoảng cách quy định do đó khi treo cần tính toán kỹ.

Cách kiểm tra bình cứu hỏa dạng treo

– Phải thường xuyên kiểm tra bình theo quy định của nhà sản xuất hoặc ít nhất 1 tháng/lần.

– Kiểm tra đầu cảm ứng.

Cách sử dụng bình cứu hỏa dạng treo

Bình chữa cháy được cố định tại các vị trí, khi xảy ra cháy các đầu cảm biến sẽ tự động làm “nổ” cầu để chất chữa cháy (bột) thoát ra ngoài và dập tắt đám cháy.

Những điều cần lưu ý

– Tùy thuộc vào từng đám cháy và khoảng cách treo cho phù hợp.

– Đọc kỹ hướng dẫn, nắm chắc tính năng của từng loại bình để bố trí dập đám cháy sao cho phù hợp.

*** Ngoài ra, còn có bình chữa cháy tự động hình cầu: Bình chữa cháy hình quả cầu có thể tự động phân hủy để bắn ra chất dập lửa ngay khi xảy ra sự cố hỏa hoạn. Đây là sản phẩm của Thái Lan; chỉ nặng 1kg.

Khi tiếp xúc với lửa trong khoảng 3 giây, nó tự động phân hủy để bắn ra chất dập lửa và báo động bằng âm thanh, nhiệt độ kích hoạt khoảng 700C.

Chất chữa cháy bên trong của quả cầu này có chứa 95% Ammonium phótphate, có thời hạn sử dụng 5 năm. Ngoài ra, trong quả cầu còn có chứa một phần thuốc súng. Khi phân hủy trong lửa, chất này không gây hại cho người ở một khoảng cách gần.

Thời gian sử dụng của quả cầu chữa cháy này là 5 năm và không cần bảo dưỡng. Bao bì và hóa chất không gây hại cho người và vật. Quá thời gian bảo hành quả cầu này có thể được chôn xuống đất, sử dụng làm phân bón.

Quả cầu chữa cháy này có thể dập tắt ba loại đám cháy: cháy xăng dầu, cháy điện và cháy các vật liệu thông thường khác như củi, giấy, vải,…

thiet bi phong chay chua chay

Chúng tôi vừa giới thiệu đến các bạn về cấu tạo, nguyên lý hoạt động của bình chữa cháy (bình chữa cháy toàn tập), khi tham khảo bài viết này các bạn sẽ nắm được những kiến thức về bình chữa cháy, từ đó sẽ biết cách trang bị, sử dụng bình chữa cháy một cách hiệu quả nhất.

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm bình chữa cháy của chúng tôi tại https://nguyengiaphat.vn/danh-muc/pccc hoặc các bạn có thể tham khảo thêm tại http://www.ilpi.com/safety/extinguishers.html

Thân ái.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *